Συνέντευξη στην Ελισάβετ Σταματίου
Παραμονές Χριστουγέννων στο Περιστέρι… μια ακόμη γιορτή στην πόλη μου, όλοι παρόντες στο άναμμα του δέντρου, ατμόσφαιρα ζεστασιάς και οικειότητας με όλα τα αγαπημένα πρόσωπα. Λίγους μήνες πριν, σε κάποια άλλη γιορτή, εθνική αυτή τη φορά, η ατμόσφαιρα αν και ήταν πανηγυρική, καθοριζόταν από την απουσία του δημάρχου, ο οποίος στήριξε έμπρακτα την ακριτική Ελλάδα.
28η Οκτωβρίου 2025, η πόλη μας γιορτάζει, η Ελλάδα παρελαύνει από γωνιά σε γωνιά, το Περιστέρι κατάμεστο από κόσμο πανηγυρίζει το ΟΧΙ, σε μια εποχή που η υποχωρητικότητα του ΝΑΙ μοιάζει να είναι η μόνη επιλογή.
Μια ηχηρή απουσία όμως, για πρώτη -αν δεν κάνω λάθος- φορά μετά από 23 χρόνια, πιο ηχηρή από οποιαδήποτε παρουσία, έρχεται να μας ενώσει με ένα κομμάτι γης που μεσοπέλαγα παλεύει να επιβιώσει, να διατηρήσει την ταυτότητά του και να περιφρουρήσει μια πατρίδα που φαίνεται να είναι μακρινή.
Αυτή τη χιλιομετρική απόσταση και όχι μόνο, κάλυψε ο Ανδρέας Παχατουρίδης, για να αποδείξει πως η καρδιά της πόλης μας δεν περιορίζεται στα όρια του δήμου ούτε και εντοπίζεται στα φώτα και στη λάμψη που αναμφισβήτητα έχουμε ανάγκη, αλλά και στο πιο δυσπρόσιτο ακρογιάλι της πατρίδας μας. Ένιωσα έκπληξη όταν έμαθα ότι ο δήμαρχος σε αυτή την εθνική γιορτή θα είναι απών, ένιωσα περηφάνια όταν πληροφορήθηκα ότι επισκέφτηκε την ακριτική μας Ψέριμο, ένα νησάκι του Αιγαίου που ανήκει διοικητικά στην Κάλυμνο και ατενίζει θαρραλέα την Τουρκία. Ήταν μια από τις αφορμές που με ώθησαν να συναντήσω από κοντά τον Δήμαρχο, κυρίως για να μοιραστεί μαζί μου αυτή την εμπειρία. Εξάλλου μέχρι σήμερα τα έργα του στη πόλη μας μιλάνε και ο ίδιος πάντα παρών και προσιτός μιλάει απευθείας με τους συνδημότες μας, μην έχοντας ανάγκη προβολής και εκκρεμότητες που μια συνέντευξη ίσως να διεκπεραίωνε. Όμως αυτή η αναπάντεχη για μένα επιλογή έγειρε προβληματισμό και αποτέλεσε έναυσμα για μια πιο ανθρώπινη κουβέντα.
Δήμαρχε, πώς πήρατε την απόφαση να επισκεφτείτε την Ψέριμο τις μέρες του εορτασμού της 28ης Οκτωβρίου;
Ήταν μια απόφαση ψυχής που μου προσέφερε μια πολύτιμη εμπειρία ζωής που σίγουρα θα μείνει αξέχαστη. Εξάλλου τέτοιες ημέρες που ο ελληνισμός γιορτάζει αξίζει να αποτίουμε φόρο τιμής σε αυτούς που στην ουσία "φρουρούν σύνορα" και κάτω από δύσκολες συνθήκες επιμένουν να ζουν στον τόπο τους.
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Πως φτάσατε σε αυτή τη ακριτική γωνιά;
Αρχικά να τονίσω ότι πήγα με τη μαθητική αποστολή του 11ου Δημοτικού Σχολείου Περιστερίου, με επικεφαλής τον Διευθυντή κ. Νίκο Κεραμάρη, μαζί με εκπαιδευτικούς και γονείς. Πρώτα φτάσαμε στην Κω όπου μας υποδέχθηκε θερμά στο αεροδρόμιο ο δήμαρχος Θεοδόσης Νικηταράς εκφράζοντας τη χαρά και τη συγκίνησή του για μια πρωτοβουλία που ενώνει μαθητές, εκπαιδευτικούς και Δήμους σε μια κοινή γιορτή ελληνισμού και αγάπης για την πατρίδα. Έπειτα πλεύσαμε με καραβάκι για την Ψέριμο.
Ποιες ήταν οι αρχικές σας εντυπώσεις όταν φτάσατε;
Η αλήθεια είναι πως ένιωσα μεγάλη έκπληξη από την πρώτη στιγμή... Θάλασσα, αμμουδιά και λίγα σκόρπια σπίτια, καμία συγκρότηση, καμία οργάνωση, ούτε πλατεία, ούτε Εκκλησία... Με το που έφτασα, ένας ξυπόλητος ηλιοκαμένος άντρας έδεσε τα σκοινιά και φαίνεται πως έκανε κάποιες δουλειές του ποδαριού αποτελώντας αντιπροσωπευτικό τύπο του νησιού.
Πράγματι εντυπωσιακό Οκτώβρη μήνα...
Μας υποδέχθηκαν με θερμότητα ο Δήμαρχος Καλυμνίων κ.Ιωάννης Μαστροκούκος, η δασκάλα και η νηπιαγωγός του νησιού καθώς και οι κάτοικοι της Ψερίμου. Έπειτα μεταφερθήκαμε στον χώρο διαμονής όπου αφήσαμε τα πράγματά μας και πήγαμε στο σχολείο όπου πραγματοποιήθηκε η γιορτή για την 28η Οκτωβρίου.
Οι εντυπώσεις σας από το σχολείο;
Ελάχιστες σκόρπιες αίθουσες που μάλιστα έγραφαν απ' έξω τα ονόματα των λιγοστών παιδιών, δύο μαθητών του Δημοτικού και δυο του Νηπιαγωγείου. Ένα αγορίστικο και ένα κοριτσίστικο όνομα γραμμένα πλάι πλάι, οι μοναδικοί μαθητές μιας σχολικής τάξης που τους καλεί υπενθυμίζοντας ότι η γνώση είναι για όλους και για αυτούς κυρίως που η πορεία τους είναι μοναχική και δύσκολη. Πρέπει να αναφέρω πως φέτος μετά από χρόνια λειτούργησε Δημοτικό και Νηπιαγωγείο φιλοξενώντας τα μετρημένα παιδιά που οι γονείς τους αποφάσισαν να μην εγκαταλείψουν το νησί τους. Ζήσαμε συγκινητικές στιγμές στη γιορτή και με χαρά τα παιδιά δέχτηκαν με χαρά την επίσκεψή μας. Τόνισα πως η παρουσία μου στο νησί είναι μια πράξη σεβασμού και στήριξης σε όσους κρατούν άσβεστη τη φλόγα του Ελληνισμού στα σύνορα της πατρίδας. Το μήνυμα της 28ης Οκτωβρίου είναι διαχρονικό: ενότητα, αγάπη για την πατρίδα και πίστη στον άνθρωπο.
Δήμαρχε, εκτός από την ηθική στήριξη που προσφέρατε ξέρουμε ότι τους κάνατε και κάποια δώρα;
Είναι αξιοπερίεργο πως, όταν ρωτήθηκαν για το τι χρειάζονται, μας ζήτησαν είδη άμεσης ανάγκης, κουτιά φαρμακείου για έκτακτες περιπτώσεις δείχνοντας πως ο φόβος ατυχημάτων και προβλημάτων υγείας κυριαρχεί σε ένα νησί που η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη είναι ανύπαρκτη. Εμείς τους τα προσφέραμε μαζί με ορισμένα laptop που προκάλεσαν έντονο ενθουσιασμό.
Ας μας ενώσει τουλάχιστον η τεχνολογία...
Έπειτα πήγαμε όλοι μαζί και φάγαμε, τους έκανα το τραπέζι σε κάτι ξεχασμένα ταβερνάκια που ένωναν τα τραπέζια τους, αμάθητα σε κόσμο, ιδίως τέτοια εποχή. Είδα ξανά εκείνον τον άντρα που με υποδέχτηκε στο λιμάνι, πάλι ξυπόλητο, κι όταν τον ρώτησα "γιατί;" μου απάντησε "τι να τα κάνω τα παπούτσια; Από τη θάλασσα στην αμμουδιά και δίπλα είναι το σπίτι". Δεν μπορούσα βέβαια να φανταστώ ότι υπάρχουν άνθρωποι που ζουν με αυτόν τον τρόπο. Δίπλα του, ένας παρόμοιος νέος άνθρωπος κι αυτός, επίσης ξυπόλητος, του έλειπαν δύο δόντια. "Πονούσα πολύ," μου είπε "και τα έβγαλα μόνος μου". Τόσο παράλογο και τόσο λογικό συγχρόνως, αν σκεφτεί κανείς ότι δεν είχε άλλη επιλογή. Εννοείται... για οδοντίατρο, ούτε να το σκεφτούμε.
Η επόμενη μέρα δήμαρχε πώς κύλησε;
Ανήμερα της Επετείου κατέθεσα στεφάνι στο Μνημείο των Ηρώων καθώς και στην Κάλυμνο παρουσία των τοπικών αρχών. Ήταν η μέρα της παρέλασης. Οι μαθητές της Ψερίμου παρέλασαν με τα δικά μας παιδιά από το Περιστέρι. Μεγάλη η συγκίνηση και η περηφάνια Δύο κόσμοι τόσο διαφορετικοί και τόσο ίδιοι. Ένας από τους πολυπληθέστερους δήμους να δίνει το παρών στην άλλη άκρη της Ελλάδας με τα λιγοστά παιδιά ενός νησιού ξεχασμένου από τον χάρτη, που όμως τον διαμορφώνει, αφού θεματοφύλακας φρουρεί τα σύνορα ενός ελληνισμού που όσο πιο αραιοκατοικημένος είναι, τόσο πυκνότερη, βαθύτερη, ουσιαστικότερη είναι η αίσθηση ενότητας και συλλογικότητας. Για πρώτη φορά το νησί των Δωδεκανήσων είδε τόσους μαθητές να παρελαύνουν ενωμένοι κυριολεκτικά πάνω στην άμμο, μπροστά στους λιγοστούς αλλά υπερήφανους κατοίκους του. Η εικόνα των παιδιών να κρατούν ελληνικές σημαίες και να ψάλλουν τον Εθνικό Ύμνο με φόντο το γαλάζιο του Αιγαίου προκάλεσε ρίγη συγκίνησης και εθνικής υπερηφάνειας.
Το βλέμμα του Δημάρχου συνέχισε να ταξιδεύει μ' εκείνη την ενατένιση οραματισμού που τον χαρακτηρίζει. Δε θέλησα να κάνω άλλες ερωτήσεις. Μάλλον θα ήταν περιττές αφού ίσως κάθε λόγος θα ήταν φτωχός να περιγράψει το συναίσθημα του Έλληνα που έδωσε το χέρι στον συμπατριώτη του από την άλλη άκρη του τόπου, το συναίσθημα του ανθρώπου που αναζήτησε τον άνθρωπο στα σύνορα του κόσμου. Ίσως να είχε ακόμη νοερά μπροστά του τα λιγοστά παιδιά να παρελαύνουν σε μια παραλία που είναι η δική τους γη και η δική μας.
Αν κάτι πάντοτε φοβάμαι κι αποφεύγω είναι ο κάθε είδους φανατισμός, είτε θρησκευτικός είτε εθνικός είτε ιδεολογικός, θεωρώντας πάντα τα όρια δυσδιάκριτα ανάμεσα στην πίστη, την υποταγή και την προσήλωση, ανάμεσα στην αμφισβήτηση και την απόρριψή...γιατί εξάλλου η βεβαιότητα, η κάθε είδους σιγουριά είναι τόσο εύκολο να δημιουργήσει πάθος με όλα τα συνακόλουθα, αρνητικά πρωτίστως. Παρόλα αυτά τώρα στης ωριμότητας τον δρόμο θέλω να πιστεύω, γίνομαι πλέον δεκτική σε σταθερές και αξίες που στηρίζουν κι αναμφισβήτητα οριοθετούν την ύπαρξή και της προσφέρουν κάποια ελπίδα. Εξάλλου ο τόπος που μας γέννησε δίκαια αναζητά την προστασία μας και ο Θεός που αναζήτησαν οι πρόγονοι μας ίσως υπάρχει τελικά ακόμα και σε αυτό το απόμερο κομμάτι γης που "ούτε γιατρό ούτε παπά διαθέτει" όπως είπε ο δήμαρχος...ούτε καν ένα ξωκκλήσι, που αν μη τι άλλο στην πατρίδα μας κάθε γωνιά διαθέτει... Ίσως γιατί αυτοί οι άνθρωποι μιλούν απευθείας με τον Θεό.
Έχει τελειώσει η συζήτηση... Αποχωρώ απ’ το γραφείο του Δημάρχου με μια αίσθηση γλυκιά, δεν είναι τυχαία η απήχηση που έχει...συλλογίζομαι. Έξω η πλατεία στολισμένη, λαμπερή, έρχονται τα Χριστούγεννα, το Περιστέρι φιλόξενο, ζεστό, έχει φορέσει τα "καλά" του για να τα υποδεχθεί, αν και χειμώνας η μέρα είναι ηλιόλουστη, άραγε ο ίδιος ουρανός να έχει ανάλογη διάθεση στη Ψέριμο; Γιατί παντού ο ίδιος είναι στον πλανήτη μας, μόνο που ίσως οι δικές μας οι διαθέσεις τον χωρίζουν...
